Ιστορία

Το χωριό μας
Σας καλωσορίζουμε στη Ροσκά των 1.000 μ. υψομέτρου, η οποία αποτέλεσε την έδρα του πρώτου Καποδιστριακού Δήμου Πετραίας, όπως αυτός συστήθηκε με το Β.Δ. της 18ης-30ης Σεπτεμβρίου 1836. Όνομα που μάλλον πήρε, σύμφωνα με τον ιστορικό Φρανσουά Μίλλερ, απ΄ το ομώνυμο βραχώδες βουνό που υπάρχει δυτικά μας, το «Κοτρόνι» όπως είναι σήμερα γνωστό σε μας τους νεότερους. Σας καλωσορίζουμε στη Ροσκά των πέντε εκκλησιών με πρώτη και παλαιότερη την πολιούχο και προστάτιδά μας Αγία Παρασκευή που χτίστηκε στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Διαθέτει υπέροχο ξυλόγλυπτο τέμπλο, μοναδικές φορητές εικόνες και άλλα κειμήλια. Τη Παναγία Θεοτόκο, ξωκλήσι κατασκευής κι αυτό των αρχών του 20ου αι. με δαπάνη του Ροσκιώτη μετανάστη στην Αμερική Μυζήθρα Δημήτριου. Τον Άγιο Αθανάσιο, τον Προφήτη Ηλία και την εσχάτως κατασκευασθείσα Αγία Κυριακή στη θέση Μπλίνι με δαπάνη της οικογένειας του συγχωριανού μας ιερέα πατρός Χρήστου Μυζήθρα.
Σήμερα η Ροσκά αποτελεί ένα χωριό που κατά τους χειμερινούς μήνες είναι σχεδόν ακατοίκητο. Από την Άνοιξη αρχίζουν να έρχονται οι πρώτοι Ροσκιώτες φτιάχνοντας τους κήπους τους και το Καλοκαίρι αποκτά και πάλι ζωή. Από τη δεκαετία του ’90 επισκευάσθηκαν τα περισσότερα παλιά πατρικά σπίτια και χτίστηκαν καινούργια.

Η ιστορία του χωριού
Επίσημα ιστορικά στοιχεία για τη Ροσκά από γραπτές ιστορικές πηγές δεν υπάρχουν. Στηριζόμενοι λοιπόν στην προφορική παράδοση αλλά και στις αφηγήσεις των προγόνων μας γνωρίζουμε ότι το χωριό μας κατοικείται προεπαναστατικά ακόμη. Τοπωνύμια μάς δείχνουν ότι υπάρχουν κάτοικοι στη Ροσκά από πολύ παλιά, αφού τόσο η χρήση του τοπωνυμίου «Παλαιόκαστρο» όσο και τα κατάλοιπα τειχών που υπάρχουν εκεί το μαρτυρούν. Στο κάστρο αυτό, σύμφωνα με την παράδοση, κατοικούσε η βασίλισσα «Ρούσσα» ή «Ρούσκα» στην οποία αποδίδεται και το όνομα του χωριού. Άλλη παράδοση λέει πως η βασίλισσα ήταν από τη Ρωσία και από εκεί προέρχεται το όνομα του χωριού. Άλλωστε, μέχρι τα τελευταία χρόνια το όνομα του χωριού γραφόταν με «ω» και υπογεγραμμένη. Σήμερα έχει καθιερωθεί να γράφεται με «ο». Άποψή μας, αφού η Γλώσσα μας στηρίζεται στην ιστορική ορθογραφία, πρέπει να συνεχιστεί η γραφή της λέξης με «ω».
Κοντά στο «Παλαιόκαστρο» υπάρχει τοπωνύμιο «Ελληνικά» όπου επίσης σώζονται κατάλοιπα αρχαίας τοιχοδομής. Το τοπωνύμιο αυτό πιθανώς να προήλθε την εποχή του 7ου μ.Χ. αι. που μεγάλο μέρος του ελλαδικού χώρου κατοικήθηκε από Σλάβους.
Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, προφορικές μαρτυρίες λένε ότι το χωριό δεν κατοικήθηκε από Τούρκους. Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν τοπωνύμια τουρκικής προέλευσης όπως Σμαήλι (Ισμαήλ) και Μπλίνι που μαρτυρούν κάποια σχέση του χωριού με τους Τούρκους.
Κατά τον 20ο αι. κάτοικοι του χωριού μας έλαβαν μέρος και στους δυο παγκόσμιους πολέμους κι έδωσαν τη ζωή τους αλλά και στους Βαλκανικούς και τη Μικρασιατική εκστρατεία. Ιδιαίτερα όμως επώδυνη ήταν για το χωριό μας η αδελφοκτόνος περίοδος του εμφυλίου πολέμου, περίοδο κατά την οποία αρκετοί συγχωριανοί μας έχασαν τη ζωή τους κι αυτή αποτέλεσε την απαρχή της σταδιακής πληθυσμιακής μείωσης του χωριού. Οι κάτοικοι άρχισαν να αναζητούν καλύτερη τύχη στις πόλεις – κύριες πόλεις υποδοχής ροσκιωτών αποτέλεσαν η Αθήνα και το Αγρίνιο – αλλά και πέρα απ’ τη χώρα μας στην Αμερική, την Αυστραλία, τη Ν. Αφρική.

Αξιοθέατα
Μία από τις πιο εντυπωσιακές και όμορφες περιοχές του νομού Ευρυτανίας είναι το φαράγγι Πάντα Βρέχει, που βρίσκεται μεταξύ Ροσκάς και Δολιανών.
Tα παγωμένα νερά του, που έρχονται από το απόκρημνο βουνό της Καλιακούδας, στην προσπάθεια τους να γίνουν ένα με τα νερά του Κρικελιώτη ποταμού βρίσκουν διέξοδο από πηγές στις κορυφές του φαραγγιού δημιουργώντας όμορφους καταρράκτες. Λόγω του μεγάλου ύψους τους, όμως, η ροή τους δεν είναι συνεχής και συμπαγής. Αντίθετα, διασπάται σε μια μεγάλη ακτίνα σε μικρές και μεγάλες σταγόνες, δημιουργώντας μια συνεχή τεχνητή βροχή.
Στην πορεία προς το φαράγγι, μπορεί κανείς να αντικρίσει την κρεμαστή γέφυρα του Κρικελιώτη, γνωστή και ως Κακογέφυρο. Στη βάση των καταρρακτών του Πάντα Βρέχει δημιουργούνται μικρές φυσικές πισίνες που βρέχονται με παγωμένα αλλά και συνάμα κρυστάλλινα νερά.
Τα αξιοθέατα δεν περιορίζονται όμως εκεί. Η φύση που κατακλύζει την περιοχή, κρύβει σπάνιες ομορφιές και ξεχωριστά φυσικά μνημεία, τα οποία αξίζει κανείς να εξερευνήσει.


Απόσπασμα από ομιλία του Χρήστου Κολοβού κατά την "Ημερίδα για το Πανταβρέχει"